Postoji jedna istorijska pretpostavka o tome kako se veliki ratovi, veliki istorijski događaji, naprasno dogode. Bez upozorenja, bez najave, bez mogućnosti za beg. Druga (pseudoistorijska) pretpostavka negira prvu. Ona smatra da se rat, veliko stradanje, velika nesreća u narodu oseti ponekad i godinama pre.
Stanovnici međuratnog Bojnika, po svim dostupnim istorijskim podacima, potvrda su ove druge teorije.
U prethodnom periodu na ovom projektu pisali smo o blagom ekonomskom rastu Bojnika pre Drugog svetskog rata, ali i o ulozi socijalističke ideje u formiranju društvenog krvotoka ove varošice, te o društveno-političkom značaju Nikolaja Dinića.
Bojnik je bio jedno od najjačih komunističkih uporišta na jugu Srbije, još u dvadesetim godinama prošloga veka. Međutim, donošenje „Obznane“ 30. decembra 1920. godine, tera Komunističku partiju Jugoslavije u potpunu ilegalu. Posle 14 godina desio se jedan tragičan događaj u srpskoj istoriji, koji će polako krenuti da budi ratne strahove kod stanovnika Srbije, pa tako i Bojnika – atentat na kralja Aleksandra u Marseju.
Ipak, na početak grupisanja radi odbrane juga od nacista, presudno utiče jedan globalni događaj – Španski građanski rat. Tada komunistima zakleti neprijatelji postaju nemački nacisti i u redovima komunista širom sveta se govori o realnoj opasnosti nacističke agresije.
Period Španskog rata označio je i postepeno izlaženje komunista u Jugoslaviji iz ilegale. Prvog aprila 1939. godine rat u Španiji je završen pobedom Frankovih snaga. Iste godine sa aktivnim i sve manje skrivenim radom, počinje centrala KPJ-a u Leskovcu. Leskovački komunisti aktivirali su 1939. godine svoje komšije u Bojniku.
Te godine formirane su partijske ćelije Komunističke partije Jugoslavije u Novoj Topoli i Buvcu, a aktiv SKOJ-a u Belanovcu. Sledeće godine formira se ćelija KPJ-a u Belanovcu. U sam osvit rata, 1941. godine, formirana je nova ćelija i to u Tularu. Sve ove organizacije radile su po direktivama Okružnog komiteta KPJ-a u Leskovcu.
Ova mesna, poluoružana organizacija, pokušala je da pripremi narod Bojnika i okoline na borbu protiv nacista. Nemci su 6. aprila 1941. godine napali, bez najave rata. Odmah u proleće pokrenuta je gerilska borba u Jablanici i na Radanu.
Ipak, nikakva predratna organizacija nije mogla da pripremi Bojničane na ono što će ih zadesiti 17. februara 1942. godine od strane Bugara. Prva tri teksta koja ste čitali na ovom projektu imala su svrhu istorijskog uvoda u ovaj stravični događaj. Od sledećeg ćemo, zajedno sa vama poštovani čitaoci, otvoriti dugo prikrivanu „pandorinu kutiju“ Krvavog bojničkog februara.
Ovaj tekst je napisan u okviru projekta „Krvavi februar u Bojniku – uzroci i posledice“, koji naše udruženje realizuje uz sufinansiranje opštine Bojnik.
