Trećeg januarsko dana 1892. godine, u Slobodnoj Državi Oranje (danas Južna Afrika), na svet je odošao Džon Ronald Ruel Tolkin (J.R.R. Tolkien), jedan je od najznačajnijih književnika 20. veka i utemeljivač moderne epske fantastike. Iako je rođen na samom jugu Afrike, detinjstvo i čitav život proveo je u Engleskoj. Nakon rane smrti oba roditelja, odrastao je pod snažnim uticajem katoličke vere i klasičnog obrazovanja, što je trajno oblikovalo njegov moralni i estetski pogled na svet.
Studirao je engleski jezik i književnost na Oksfordu, gde se posebno posvetio filologiji, staroengleskom jeziku i nordijskoj mitologiji. Tokom Prvog svetskog rata učestvovao je u borbama na Zapadnom frontu, iskustvo koje je ostavilo dubok trag u njegovom stvaralaštvu, naročito u prikazu rata, gubitka i prolaznosti. Nakon rata započeo je akademsku karijeru i postao ugledni profesor na Oksfordu, poznat po naučnim radovima o staroengleskoj književnosti, posebno o epu Beovulf.
Tolkinovo književno delo neraskidivo je povezano sa njegovim filološkim interesovanjima. Stvorio je složen imaginarni svet Srednje zemlje, sa sopstvenom istorijom, mitologijom, geografijom i više veštačkih jezika. Njegovo prvo popularno delo, Hobit, nastalo je kao dečja priča, ali je postepeno preraslo u uvod u mnogo obimniji i ozbiljniji mitološki projekat.
Vrhunac Tolkinovog stvaralaštva predstavlja trilogija Gospodar prstenova, epski roman koji kroz borbu dobra i zla, iskušenja moći i značaj lične žrtve obrađuje univerzalne teme ljudskog postojanja. Trilogija je krajem dvadesetog i početkom dvadeset i prvog veka pretočena u film, čija su tri dela označena klasicima svetske kinematografije.
Posthumno su objavljena i druga važna dela, među kojima se izdvaja Silmarilion, mitološka osnova celokupnog Tolkinovog sveta, kao i brojne pripovetke, eseji i rukopisi koje je priredio njegov sin Kristofer Tolkin.
Tolkinov uticaj na književnost i popularnu kulturu je nemerljiv. Njegova dela postavila su temelj savremenoj fantastici i inspirisala generacije pisaca, umetnika i čitalaca širom sveta. Zanimljivo je da nije bio dobitnik Nobelove nagrade za književnost, a da je najbliži tom ostvarenju bio 1961. godine, kada je najprestižniju književnu nagradu dobio naš Ivo Andrić.
