Na današnji dan, na veliki hrišćanski praznik Blagovesti, u večnost se preselio Jovan Dučić. U okviru naše redovne rubrike „Književni utorak“, i to na samom početku ovog projekta, pisali smo već o znamenitom Trebinjcu. Ipak, tada smo promatrali filozofsku notu Dučića. Danas, na godišnjicu njegove smrti, više ćemo govoriti o samom liku i delu čuvenog srpskog pesnika i diplomate.
Jovan Dučić bio je jedna od najsnažnijih i najelegantnijih pojava srpske književnosti s kraja XIX i prve polovine XX veka – pesnik profinjenog izraza, mislilac aristokratskog duha i čovek koji je život proveo između umetnosti i diplomatije.
Rođen je 1871. u Hercegovini, koja će duboko obeležiti njegov senzibilitet. Rano obrazovanje započeo je u Mostaru, a potom se školovao i usavršavao u Ženevi i Parizu. Upravo boravak u zapadnoj Evropi oblikovao je njegov ukus, stil i pogled na svet – Dučić je bio jedan od prvih srpskih pesnika koji je dosledno uveo evropske, pre svega francuske, estetske modele u našu poeziju.
Kao pesnik, pripadao je krugu srpske moderne, zajedno sa autorima poput Milana Rakića i Vojislava Ilića. Pisao je najčešće o ljubavi, lepoti, prolaznosti i uzvišenim osećanjima, ali uvek sa dozom distance i misaone discipline.
Njegove najpoznatije pesme i zbirke, poput „Pesme“, „Plave legende“ i „Jutra sa Leutara“, svedoče o pesniku koji je težio idealu savršenstva. Ljubav kod njega nije samo strast, već estetski i gotovo filozofski fenomen. Žena u njegovoj poeziji često je simbol lepote i nedostižnosti, više ideja nego konkretna ličnost.
Pored poezije, Dučić je bio i izuzetan prozni pisac i esejista. Njegova dela „Blago cara Radovana“ i „Gradovi i himere“ otkrivaju ga kao finog posmatrača sveta, putopisca i filozofa svakodnevice.
Značajan deo života proveo je u diplomatiji. Bio je predstavnik Kraljevine Srbije i kasnije Kraljevine Jugoslavije u brojnim evropskim gradovima – od Rima i Atine do Madrida i Kaira. Ta iskustva dodatno su učvrstila njegov kosmopolitski duh, ali i osećaj pripadnosti sopstvenom narodu. U njegovim kasnijim tekstovima primetan je snažniji nacionalni ton, posebno u vremenu velikih istorijskih potresa.
Tokom Drugog svetskog rata odlazi u Sjedinjene Američke Države, gde i umire 1943. godine. Njegovi posmrtni ostaci preneti su tek decenijama kasnije u rodno Trebinje, gde danas počiva kao jedna od najvažnijih ličnosti srpske kulturne istorije.
Jovan Dučić je u srpskoj književnosti ono što je klasicizam u umetnosti: mera, sklad i težnja ka savršenstvu. Njegova poezija i danas deluje sveže upravo zbog te jasnoće i elegancije – kao glas koji ne viče, ali se dugo pamti.
Link ka pesmi „Sinu tisućuljetne kulture“
Link prethodnog teksta o Dučiću na našem portalu.
Naslovna fotografija preuzeta sa Vikipedije
