Na Babičkoj gori nalazi se, kako smo i preneli u prvom tekstu ovog projekta, na desetine manastira i crkava. Ipak, najveću slavu je, s razlogom, pokupio upravo manastir Svetog Jovana Preteče, koji se nalazi nedaleko od sela Jašunja. U drugom nastavku projekta „Duhovni obruč iznad Leskovačke kotline“, bolje ćemo se upoznati sa istorijom ovog bisera duhovnosti leskovačkog kraja i juga Srbije.
Pri ulasku u sam kompleks manastira, crkva se ne nazire. Nalazi se iza konaka i zvonika, pomalo ukopana, te je teško primetiti sa glavnog puta. Ono što posetiocu, kada crkvu uoči, odmah upadne u oči, jeste to da je crkva oslikana spolja.
Manastirska crkva je jednobrodna građevina sa polukružnom apsidom, poluobličasto presvedena. Pred narteksom joj je dozidan trem oslonjen na drvene stubove. Zidana je od opeke i kamena, naizmenično, i to tako da na dva reda opeke dolazi jedan red kamena, a između kamenova uspravno su postavljene jedna ili dve opeke. Na zapadnom zidu naosa crkve očuvan je natpis o njenoj gradnji. Manastir je bio ograđen jakim zidom. S desne strane, odmah do ulaza, nalaze se konaci, sa leve zvonara, a još dalje, u sredini porte, smeštena je crkva posvećena svetom Jovanu, Preteči i Krstitelju.
Manastir je podigao Andronik Kantakuzin sa braćom 1517. godine na temeljima starijeg hrama. Porodica Kantakuzin bila je u bliskim rodbinskim vezama sa poslednjim potomcima despotske loze Brankovića. Postala je poznata u Vizantiji posle smrti vizantijskog cara Andronika III Paleologa 1341. godine, kada se Jovan Kantakuzin, kao predstavnik aristokratske stranke, proglasio za cara Jovana VI (1341–1354). U borbi sa Andronikovim maloletnim sinom Jovanom V, Kantakuzin je nastojao da sebi obezbedi vlast. Prvi kontakt Kantakuzina sa Srbijom datira iz 1342, kada je u Prištini sklopljen savez Kantakuzina i srpskog kralja, kasnije cara Dušana protiv Jovana V Paleologa. Veze su ojačale u XV veku, za vreme despota Đurđa Brankovića (1427–1456), zahvaljujući despotovoj ženi Jerini Kantakuzini. Već 1433. godine dubrovački trgovci u svojim pismima pominju Tomu Kantakuzina, rođenog brata Jerine, koji je stekao velike posede u Novom Brdu i Srebrenici. Sve do smrti despota 1456. godine i njegove žene naredne godine, njegov uticaj na dvor bio je nesporan. Iz iste porodice potiče i Jovan-Janjа Kantakuzin, koji se pominje 1461. kao „gospodar Novog Brda“.
Andronikova crkva, izgrađena 1517. godine, izdvaja se od drugih crkava iz ovog perioda jer ima pravilnu ritmiku obrađenog kamena i korišćene opeke u gradnji. Dugo se smatralo da freske potiču iz 1693. godine, ali najnovija istraživanja pokazuju da je manastir obnavljan 1583. godine i da freske datiraju iz tog vremena.
Poslednju obnovu fresko-slikarstva izveli su 1902. godine Jakov Zografski i njegov sin Đorđe.
U modernom dobu celokupni manastirski kompleks dobio je novo ruho. Konak i zvonik su obnovljeni, zidine oko manastira takođe, a posebno se vodi računa o autentičnosti i očuvanju same crkve Svetog Jovana Preteče. Povodom proslave 500 godina od osnivanja manastira i podizanja crkve, javnost u Srbiji je posebnu pažnju dala „Jašunjskom manastiru“ i tada je manastir ponovo obnovljen.
Često jurimo svetom obilazeći razna „čuda“, a ne znamo kakvi nam se dragulji kriju na samo petnaestak minuta od kuće. Manastir Svetog Jovana Preteče, sakriven u gustoj šumi, uokviren bedemima, jeste oaza mira, spokoja i utočište duhovnosti.
Ovaj tekst napisan je u okviru projekta „Duhovni obruč iznad Leskovačke kotline“, koji naše udruženje realizuje uz sufinansiranje Ministarstva informisanja i telekomunikacija.
